Een zelfstandige werkt voor eigen rekening. Je organiseert zelf je werk, kiest je klanten en tarief, en staat zelf in voor je administratie, sociale bijdragen, belastingaangifte en pensioenopbouw. In België werk je als zelfstandige onder een van de statuten: hoofdberoep, bijberoep, student-zelfstandige of meewerkende partner.
Uitgebreide toelichting
Een zelfstandige werkt voor eigen rekening.
Je voert opdrachten uit voor klanten, verkoopt producten of levert diensten. Je organiseert in grote mate zelf je werk, kiest met welke klanten je werkt en bepaalt grotendeels zelf welk tarief je vraagt.
Daar staat tegenover dat je ook zelf instaat voor je administratie, sociale bijdragenSociale bijdragenSociale bijdragen zijn verplichte kwartaalbijdragen die je als zelfstandige betaalt aan je sociaal verzekeringsfonds. Ze geven toegang tot sociale rechten zoals pensioenrechten, ziekteverzekering, moederschapsrust en overbruggingsrecht.Bekijk begrip , belastingaangifte en pensioenopbouw. Je krijgt geen vast loon van een werkgever, maar haalt je inkomen uit je eigen activiteit.
Zelfstandig werken geeft je veel vrijheid. Je kiest zelf welke richting je uitgaat met je onderneming.
Tegelijk regel je ook een aantal zaken zelf. Denk aan je inschrijving, facturen, kosten, sociale bijdragen en belastingen.
Start je als zelfstandige met een eenmanszaakEenmanszaakEen eenmanszaak is een onderneming van één natuurlijke persoon zonder aparte rechtspersoonlijkheid. Jij en je onderneming vormen juridisch één geheel. De winst wordt belast via de personenbelasting. Een eenmanszaak heeft geen minimumkapitaal nodig en mag vaak een vereenvoudigde boekhouding voeren.Bekijk begrip ? Dan schrijf je je in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen via een erkend ondernemingsloket. Na je inschrijving krijg je een ondernemingsnummerOndernemingsnummerEen ondernemingsnummer is het unieke 10-cijferige identificatienummer dat elke Belgische onderneming ontvangt bij inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Het nummer identificeert je onderneming bij officiële instanties, klanten en leveranciers.Bekijk begrip . Als je btw-plichtig bent, moet dat ondernemingsnummer vóór de start van je activiteiten worden geactiveerd als btw-nummerBtw-nummerEen btw-nummer is het nummer waarmee je onderneming wordt herkend voor btw. Een Belgisch btw-nummer bestaat uit de landcode BE gevolgd door het tiencijferige ondernemingsnummer, bijvoorbeeld BE 0123.456.789. Je gebruikt het op facturen, in je btw-administratie en bij transacties met andere ondernemingen.Bekijk begrip .
Je sluit je ook aan bij een sociaal verzekeringsfondsSociaal verzekeringsfondsEen sociaal verzekeringsfonds is de instelling waarbij je je aansluit als zelfstandige. Het fonds berekent en int je sociale bijdragen en geeft je toegang tot sociale rechten zoals pensioenrechten, ziekteverzekering en moederschapsrust.Bekijk begrip . Dat fonds berekent en int je sociale bijdragen. Zodra je definitieve inkomen bekend is, volgt later een afrekening.
Je sociaal statuut hangt af van je situatie.
| Statuut | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Zelfstandige in hoofdberoepHoofdberoepZelfstandige in hoofdberoep ben je wanneer je zelfstandige activiteit je belangrijkste beroepsactiviteit is. Werk je niet minstens halftijds als werknemer of ambtenaar, dan word je meestal beschouwd als zelfstandige in hoofdberoep. Je betaalt sociale bijdragen en bouwt sociale rechten op zoals pensioen en ziekteverzekering.Bekijk begrip | Je zelfstandige activiteit is je belangrijkste beroepsactiviteit |
| Zelfstandige in bijberoepBijberoepBijberoep betekent dat je een zelfstandige activiteit uitoefent naast een ander hoofdstatuut, zoals een job in loondienst van minstens halftijds, een ambtenarenstatuut of een vervangingsinkomen. Voor zelfstandigen in bijberoep gelden lagere sociale bijdragen, omdat je sociale rechten al via je hoofdstatuut worden opgebouwd.Bekijk begrip | Je combineert je zelfstandige activiteit met een ander hoofdstatuut, zoals loondienst |
| Student-zelfstandige | Je studeert en oefent daarnaast een zelfstandige activiteit uit |
| Meewerkende echtgenoot of partner | Je helpt mee in de zaak van je partner en bouwt onder voorwaarden eigen sociale rechten op |
Je statuut heeft invloed op je sociale bijdragen en sociale rechten. Als zelfstandige in bijberoep bouw je bijvoorbeeld niet altijd extra socialezekerheidsrechten op via je zelfstandige activiteit. Betaal je bijdragen zoals een zelfstandige in hoofdberoep, dan bouw je in principe wel dezelfde rechten op.
Twijfel je tussen hoofdberoep en bijberoep? Lees dan ook onze blog over zelfstandige in hoofdberoep vs. bijberoep. Daar leggen we het verschil, de sociale bijdragen en de praktische gevolgen uitgebreider uit.
Als zelfstandige hou je zelf grip op je administratie.
| Onderdeel | Wat doe je? |
|---|---|
| Inschrijving | Je schrijft je in bij de KBOKBO-inschrijvingEen KBO-inschrijving is de officiële registratie van je onderneming in de Kruispuntbank van Ondernemingen. Bij je inschrijving via een erkend ondernemingsloket krijg je een ondernemingsnummer waarmee je onderneming wordt geïdentificeerd.Bekijk begrip via een erkend ondernemingsloket |
| Sociaal verzekeringsfonds | Je sluit je aan en betaalt sociale bijdragen per kwartaal |
| Facturen | Je maakt verkoopfacturen met de juiste gegevens |
| Kosten | Je bewaart aankoopfacturenAankoopfactuurEen aankoopfactuur is een factuur die je ontvangt van een leverancier voor iets wat je aankoopt voor je onderneming. Ze toont wat je hebt gekocht, wanneer, bij welke leverancier en voor welk bedrag. Als je btw-plichtig bent, kun je de btw op beroepsmatige aankopen in veel gevallen aftrekken via je btw-aangifte.Bekijk begrip en kasticketsKasticket / bonnetjeEen bonnetje, kassabon of kasticket is een bewijs van aankoop dat je ontvangt na een betaling. Als zelfstandige gebruik je kastickets om kleine zakelijke uitgaven te onderbouwen. Een kasticket kan voldoende zijn als bewijs voor een beroepskost, maar voor btw-aftrek heb je meestal een correcte factuur nodig. Voor boekhoudkundige bewijsstukken geldt een bewaartermijn van 10 jaar; digitale kopieën zijn aanvaard zolang ze volledig en leesbaar zijn.Bekijk begrip |
| Btw | Ben je btw-plichtig? Dan hou je je btw-administratie bij |
| PersonenbelastingPersonenbelastingPersonenbelasting is de belasting die je betaalt op je persoonlijke inkomsten. Voor zelfstandigen met een eenmanszaak vormt het netto belastbaar beroepsinkomen een belangrijke basis voor de berekening. De belasting werkt met progressieve schijven.Bekijk begrip | Je geeft je beroepsinkomen aan in je aangifte |
Niet elke zelfstandige werkt op dezelfde manier. Sommige zelfstandigen zijn btw-plichtig en dienen periodieke btw-aangiften in. Andere zelfstandigen vallen onder een vrijstelling of bijzondere regeling. De btw-vrijstellingsregelingBtw-vrijstellingsregeling kleine ondernemingenDe btw-vrijstellingsregeling kleine ondernemingen is een bijzondere regeling voor ondernemingen met een jaaromzet van maximaal € 25.000 excl. btw. Onder deze regeling reken je geen btw aan klanten, dien je geen periodieke btw-aangiften in en mag je geen btw aftrekken op aankopen.Bekijk begrip voor kleine ondernemingen kan bijvoorbeeld gelden als je jaarlijkse omzet onder de grens blijft en je aan de voorwaarden voldoet.
DigiBoox is ingericht voor zelfstandigen met een eenmanszaak.
Je maakt verkoopfacturen, verwerkt aankoopfacturen en kastickets, koppelt betalingen en volgt je omzet, kosten en resultaat op. In je dashboard en overzichten zie je wat er binnenkomt, wat je uitgeeft en welke bedragen nog openstaan.
Ben je btw-plichtig? Dan helpt DigiBoox je met je btw-overzicht. Je ziet welke btw je hebt aangerekend, welke btw op je aankopen staat en welke bedragen belangrijk zijn voor je btw-aangifteBtw-aangifteDe btw-aangifte is de periodieke opgave die je als btw-plichtig ondernemer indient bij FOD Financiën via MyMinfin (Intervat), waarin je aangeeft hoeveel btw je hebt ontvangen van klanten en hoeveel btw je hebt betaald op zakelijke aankopen. Het verschil bepaalt of je btw moet afdragen of terugkrijgt.Bekijk begrip .
Werk je met de btw-vrijstellingsregeling? Dan stel je dat in DigiBoox in. Zo maak je facturen zonder btw en blijft je administratie aansluiten op je situatie.
Zo ondersteunt DigiBoox je bij de vereenvoudigde boekhouding van je eenmanszaak. Je houdt je dagelijkse administratie netjes bij, zonder dat je zelf met balansschema’s of technische boekhoudposten hoeft te werken.
Eenmanszaak · KBO-inschrijving · Bijberoep · Sociale bijdragen · VAPZ · Schijnzelfstandigheid · Uurtarief
Een zelfstandige werkt voor eigen rekening. Je bepaalt grotendeels zelf hoe je je activiteit organiseert en bent zelf verantwoordelijk voor je klanten, inkomen, administratie, sociale bijdragen en belastingaangifte.
Je schrijft je in bij de KBO via een erkend ondernemingsloket. Na je inschrijving krijg je een ondernemingsnummer. Je sluit je ook aan bij een sociaal verzekeringsfonds en activeert vóór de start je ondernemingsnummer als btw-nummer als je btw-plichtig bent.
Als zelfstandige in hoofdberoep is je zelfstandige activiteit je belangrijkste beroepsactiviteit. Als zelfstandige in bijberoep combineer je je activiteit met een ander hoofdstatuut, zoals een job in loondienst. Je sociale bijdragen en sociale rechten hangen af van je situatie en inkomen.
Als zelfstandige betaal je personenbelasting op je belastbare beroepsinkomsten. Ben je btw-plichtig? Dan reken je btw aan je klanten en hou je je btw-administratie bij. Naast belastingen betaal je ook sociale bijdragen aan je sociaal verzekeringsfonds.
Je kiest in grote mate zelf welke opdrachten je aanneemt, welk tarief je vraagt en hoe je je werk organiseert. Je kunt beroepskosten aftrekken als ze aan de fiscale voorwaarden voldoen en je activiteit opbouwen op een manier die bij je plannen past. Daar staat tegenover dat je zelf verantwoordelijk bent voor je administratie, inkomen en sociale bescherming.
Niet per se. Zelfstandige zijn is je sociaal statuut. Een eenmanszaak is een ondernemingsvorm. Veel zelfstandigen starten met een eenmanszaak omdat die vorm eenvoudig is om op te starten en past bij een vereenvoudigde boekhouding. In sommige situaties kan een vennootschap beter passen, maar die brengt meer administratie en kosten mee.
