Een VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen) is een pensioenspaarformule waarmee je als zelfstandige vrijwillig aanvullend pensioen opbouwt. De premie kan onder voorwaarden aftrekbaar zijn als beroepskost, waardoor je belastbare beroepsinkomen daalt.
Uitgebreide toelichting
Een VAPZ is een Vrij Aanvullend PensioenPensioenAls zelfstandige bouw je pensioenrechten op via je sociale bijdragen (wettelijk pensioen). Daarnaast kun je aanvullend sparen via een VAPZ of POZ, en privé via pensioensparen of langetermijnsparen.Bekijk begrip voor Zelfstandigen.
Met een VAPZ bouw je vrijwillig aanvullend pensioen op via je zelfstandige activiteit. Je stort een premie bij een verzekeraar of pensioeninstelling. Die premie kan onder voorwaarden aftrekbaar zijn als beroepskost.
Zo spaar je voor later en verlaag je tegelijk je belastbare beroepsinkomen.
Een VAPZ heeft twee grote voordelen:
| Voordeel | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Je bouwt aanvullend pensioen op | Je spaart extra kapitaal voor later |
| Je premie kan fiscaal aftrekbaar zijn | Je belastbare beroepsinkomen daalt |
Omdat de premie als beroepskost kan meetellen, betaal je mogelijk minder personenbelastingPersonenbelastingPersonenbelasting is de belasting die je betaalt op je persoonlijke inkomsten. Voor zelfstandigen met een eenmanszaak vormt het netto belastbaar beroepsinkomen een belangrijke basis voor de berekening. De belasting werkt met progressieve schijven.Bekijk begrip . Je netto belastbaar beroepsinkomen daalt ook, wat later een invloed kan hebben op de berekening van je sociale bijdragenSociale bijdragenSociale bijdragen zijn verplichte kwartaalbijdragen die je als zelfstandige betaalt aan je sociaal verzekeringsfonds. Ze geven toegang tot sociale rechten zoals pensioenrechten, ziekteverzekering, moederschapsrust en overbruggingsrecht.Bekijk begrip .
Let wel op: een VAPZ is geen gewone spaarrekening. Je bouwt pensioenkapitaal op voor later. Het geld blijft in principe vaststaan tot je pensioen, behalve in specifieke situaties, bijvoorbeeld wanneer je het contract gebruikt in het kader van een vastgoedproject.
Je kiest zelf hoeveel je stort, binnen de wettelijke grenzen.
Voor 2026 gelden deze maxima:
| Type VAPZ | Maximum 2026 |
|---|---|
| Gewoon VAPZ | 8,50% van je netto belastbaar beroepsinkomen van drie jaar geleden, met een maximum van € 4.251,39 |
| Sociaal VAPZ | 9,78% van je netto belastbaar beroepsinkomen van drie jaar geleden, met een maximum van € 4.891,60 |
De VAPZ-regeling is in 2026 hervormd. Daardoor zijn de maximale percentages verhoogd en krijgen meer zelfstandigen in bijberoepBijberoepBijberoep betekent dat je een zelfstandige activiteit uitoefent naast een ander hoofdstatuut, zoals een job in loondienst van minstens halftijds, een ambtenarenstatuut of een vervangingsinkomen. Voor zelfstandigen in bijberoep gelden lagere sociale bijdragen, omdat je sociale rechten al via je hoofdstatuut worden opgebouwd.Bekijk begrip toegang tot een VAPZ.
De percentages en maximumbedragen kunnen jaarlijks wijzigen. Controleer daarom voor je storting altijd het actuele maximum bij je verzekeraar, sociaal verzekeringsfondsSociaal verzekeringsfondsEen sociaal verzekeringsfonds is de instelling waarbij je je aansluit als zelfstandige. Het fonds berekent en int je sociale bijdragen en geeft je toegang tot sociale rechten zoals pensioenrechten, ziekteverzekering en moederschapsrust.Bekijk begrip of boekhouder.
In DigiBoox verwerk je je VAPZ-premie als kost in je administratie.
Je voegt de premienota toe, koppelt de betaling en kiest de juiste categorie. Zo staat je bewijsstuk meteen bij de boeking en zie je de premie terug in je kostenoverzicht.
De VAPZ-premie komt ook terug in je winst-en-verliesrekeningWinst- en verliesrekeningEen winst- en verliesrekening is een overzicht van je opbrengsten, kosten en resultaat over een bepaalde periode. Je ziet of je onderneming winst of verlies maakt. Ook wel resultatenrekening genoemd.Bekijk begrip . Zo heb je de gegevens overzichtelijk bij elkaar voor je administratie, je aangifte of je boekhouder.
Pensioen · Sociale bijdragen · Personenbelasting · Aftrekbare beroepskosten · Sociaal verzekeringsfonds · Winst-en-verliesrekening
Een VAPZ is een Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Je bouwt aanvullend pensioen op via je zelfstandige activiteit. De premie kan onder voorwaarden aftrekbaar zijn als beroepskost.
Bij een gewoon VAPZ bouw je aanvullend pensioen op. Bij een sociaal VAPZ bouw je ook pensioen op, maar krijg je daarnaast extra sociale waarborgen. Denk bijvoorbeeld aan bescherming bij arbeidsongeschiktheid. Een deel van je premie gaat dan naar het solidariteitsluik.
Een VAPZ is er voor zelfstandigen die via hun sociale bijdragen pensioenrechten opbouwen. Zelfstandigen in hoofdberoep komen in aanmerking. Dat geldt ook voor onder meer zelfstandigen met een vrij beroep, meewerkende echtgenoten en helpers die aan de voorwaarden voldoen. Ook zelfstandigen in bijberoep kunnen deelnemen wanneer hun jaarlijkse beroepsinkomen minstens € 1.922,16 in 2026 bedraagt. Laat bij twijfel door je sociaal verzekeringsfonds, verzekeraar of boekhouder controleren of je aan de voorwaarden voldoet.
Voor 2026 bedraagt het maximum voor een gewoon VAPZ 8,50% van je netto belastbaar beroepsinkomen van drie jaar geleden, met een plafond van € 4.251,39. Voor een sociaal VAPZ is dat 9,78%, met een plafond van € 4.891,60.
Ja, onder voorwaarden. Je sociale bijdragen moeten correct en volledig betaald zijn. Als je aan de voorwaarden voldoet, kan je VAPZ-premie meetellen als aftrekbare beroepskost.
Ja. Je kunt een VAPZ combineren met andere vormen van pensioenopbouw. Werk je als natuurlijke persoon, bijvoorbeeld met een eenmanszaak? Dan kan ook een POZ een optie zijn. Werk je via een vennootschap? Dan bestaan er andere formules, zoals een IPT.
Je betaalt je VAPZ-premie volgens de afspraken met je verzekeraar of pensioeninstelling. Wil je de premie fiscaal meenemen voor een bepaald jaar? Zorg dan dat de betaling tijdig gebeurt en bewaar je premienota goed.
Ja. In DigiBoox verwerk je je VAPZ-premie als kost. Je bewaart de premienota bij de boeking, koppelt de betaling en ziet het bedrag terug in je kostenoverzicht en winst-en-verliesrekening.
