Schijnzelfstandigheid betekent dat iemand op papier als zelfstandige werkt, maar in de praktijk meer lijkt op een werknemer. Bij de beoordeling telt niet alleen het contract, maar ook de manier waarop de samenwerking in de praktijk verloopt.
Uitgebreide toelichting
Schijnzelfstandigheid betekent dat iemand op papier als zelfstandige werkt, maar in de praktijk meer lijkt op een werknemer.
Je hebt dan wel een ondernemingsnummerOndernemingsnummerEen ondernemingsnummer is het unieke 10-cijferige identificatienummer dat elke Belgische onderneming ontvangt bij inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Het nummer identificeert je onderneming bij officiële instanties, klanten en leveranciers.Bekijk begrip en stuurt facturen, maar de samenwerking lijkt toch op loondienst. Bijvoorbeeld omdat je weinig vrijheid hebt, vaste werktijden moet volgen of sterk wordt aangestuurd door je opdrachtgeverOpdrachtnemer en opdrachtgeverEen opdrachtnemer voert een opdracht uit; een opdrachtgever geeft de opdracht. Als zelfstandige ben je meestal de opdrachtnemer. Je spreekt met de opdrachtgever af wat je doet, wat het kost, wanneer je levert en wanneer de klant betaalt.Bekijk begrip .
Bij schijnzelfstandigheid telt niet alleen wat er in je contract staat. Ook de manier waarop je echt samenwerkt, is belangrijk.
Als zelfstandige werk je voor een klant, maar niet onder gezag van een werkgever.
Je maakt afspraken over de opdracht, het tarief en de oplevering. Tegelijk hou je voldoende zelfstandigheid in hoe en wanneer je je werk organiseert.
Let op signalen die, samen met andere omstandigheden, kunnen wijzen op minder zelfstandigheid:
| Signaal | Wat betekent dit? |
|---|---|
| Langdurig bijna uitsluitend voor één opdrachtgever werken | Je lijkt sneller onderdeel van het bedrijf |
| Vaste werktijden moet volgen | Je hebt minder vrijheid over je planning |
| Je werk niet zelf mag organiseren | De opdrachtgever bepaalt hoe je werkt |
| Sterk wordt gecontroleerd | De samenwerking lijkt op gezag |
| Weinig financieel of economisch risico draagt | Je lijkt minder zelfstandig te ondernemen |
Geen enkel signaal bewijst op zichzelf dat er schijnzelfstandigheid is. Het gaat om het totaalbeeld.
Schijnzelfstandigheid wordt gezien als sociale fraude. Sociale inspectiediensten kunnen controleren of een zelfstandige samenwerking in werkelijkheid geen arbeidsovereenkomst is. Is de arbeidsrelatie onduidelijk? Dan kan de Administratieve Commissie ter regeling van de Arbeidsrelatie op verzoek beoordelen of iemand als zelfstandige of werknemer moet worden beschouwd.
In DigiBoox hou je je opdrachtgevers overzichtelijk bij als klanten. Maak je een offerte, verkoopfactuur, project of verwerk je een banktransactie? Dan kun je die koppelen aan de juiste klant. Zo blijft per opdrachtgever duidelijk welke offertes, projecten, facturen en betalingen erbij horen.
Je kunt een offerte per mail naar je klant sturen en online laten goedkeuren. Zodra je klant akkoord geeft, ontvang je een bevestiging in je mailbox en zie je in DigiBoox wanneer de offerte is geaccordeerd.
Werk je op uurbasis of per project? Dan kun je je uren per project bijhouden en daarna periodiek factureren.
Zo hou je per opdrachtgever overzicht over afspraken, uren, facturen en betalingen. Een overzichtelijke administratie bewijst niet dat je zelfstandig werkt, maar helpt wel om je samenwerking duidelijk te documenteren.
Sociale bijdragen · Sociaal verzekeringsfonds · Eenmanszaak · Verzekering gewaarborgd inkomen
Schijnzelfstandigheid betekent dat iemand formeel als zelfstandige werkt, maar in de praktijk meer lijkt op een werknemer. Dat kan bijvoorbeeld spelen als je weinig vrijheid hebt, vaste werktijden moet volgen of onder gezag van je opdrachtgever werkt.
Zorg dat je samenwerking ook in de praktijk past bij zelfstandigheid. Maak duidelijke afspraken over de opdracht, prijs, planning en betaling. Leg die vast in een offerte, opdrachtbevestiging of overeenkomst. Zorg ook dat je in de praktijk voldoende vrijheid houdt om je werk te organiseren. Werken voor meerdere klanten kan passen bij zelfstandig ondernemerschap, maar is op zichzelf niet doorslaggevend. Ook met één opdrachtgever kun je zelfstandige zijn als de samenwerking in de praktijk voldoende zelfstandig wordt uitgevoerd.
Er wordt onder meer gekeken naar de wil van de partijen, de vrijheid om je werktijd te organiseren, de vrijheid om je werk te organiseren en de mogelijkheid van hiërarchische controle. Daarnaast kunnen in bepaalde sectoren extra criteria gelden.
De samenwerking kan worden herkwalificeerd als arbeidsovereenkomst. Dat kan gevolgen hebben voor sociale bijdragen, arbeidsrecht en sociale zekerheid. Daarom is het belangrijk dat je afspraken én je dagelijkse samenwerking passen bij zelfstandig werken.
De RSZ kan controleren of een zelfstandige samenwerking in werkelijkheid geen arbeidsovereenkomst is. Bij twijfel kan de Administratieve Commissie ter regeling van de Arbeidsrelatie beoordelen of iemand als zelfstandige of als werknemer moet worden beschouwd.
Maak duidelijke afspraken en werk ook echt zelfstandig. Leg opdrachten schriftelijk vast, bepaal je werk waar mogelijk zelf, vermijd te veel aansturing alsof je werknemer bent en zorg dat je administratie duidelijk laat zien voor wie je werkt en wat je factureert.
