In het kort
Je werkt op papier als zelfstandige, maar in de praktijk als werknemer (gezag, geen ondernemersrisico). De Belastingdienst handhaaft hier sinds 2025 weer actief op.
Uitgebreide toelichting
Wat is schijnzelfstandigheid?
Van schijnzelfstandigheid is sprake wanneer iemand op papier als zelfstandige werkt, maar de arbeidsrelatie in de praktijk alle kenmerken van loondienst heeft. Denk aan werken onder gezag van de opdrachtgever, vaste werktijden, volledig ingebed zijn in de organisatie en geen echt ondernemersrisico lopen. De vorm van het contract is daarbij niet doorslaggevend: het gaat om hoe er feitelijk wordt gewerkt.
Hoe wordt dit beoordeeld?
De Belastingdienst kijkt onder meer naar gezag en aansturing, of het werk is ingebed in de organisatie, of je je mag laten vervangen, en naar ondernemerschap buiten de opdracht: meerdere opdrachtgevers, eigen investeringen en tarieven. Deze criteria komen voort uit rechtspraak, waaronder het Deliveroo-arrest. Het kabinet werkt daarnaast aan opvolging van de Wet DBA, met onder meer een rechtsvermoeden van werknemerschap bij een laag uurtarief; die nieuwe regels zijn nog niet in werking getreden. Tot die tijd beoordeelt de Belastingdienst op basis van de bestaande wet en rechtspraak.
Wat zijn de risico's?
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Blijkt een samenwerking feitelijk loondienst, dan kan de opdrachtgever naheffingen voor loonheffingen krijgen en kan de zzp'er ondernemersvoordelen zoals de zelfstandigenaftrekZelfstandigenaftrekEen vaste aftrekpost op je winst voor ondernemers die aan het urencriterium voldoen. Hierdoor betaal je minder inkomstenbelasting.Bekijk begrip verliezen. Werk je grotendeels voor één opdrachtgever, beoordeel de samenwerking dan kritisch en leg de afspraken over zelfstandigheid goed vast.
