Wat is een ratio?
Een ratio is een verhouding tussen twee cijfers.
In je boekhouding gebruik je ratio's om beter te begrijpen hoe je onderneming ervoor staat. Je kijkt dan niet alleen naar losse bedragen, zoals omzet, kosten of winst, maar naar de verhouding tussen die cijfers.
Een simpel voorbeeld is je nettowinstmargeNettoresultaatDe winst of het verlies dat overblijft nadat alle bedrijfskosten en financiële lasten van je omzet zijn afgetrokken. Voor zzp'ers meestal het resultaat vóór inkomstenbelasting.Bekijk begrip . Daarbij vergelijk je je nettoresultaat met je omzet. Zo zie je welk deel van je omzet overblijft als resultaat.
Een ratio geeft geen volledig oordeel over je onderneming. Het is vooral een hulpmiddel om cijfers te vergelijken en ontwikkelingen te volgen.
Wat betekent dit voor jou als zzp'er?
Als zzp'er helpen ratio's je om meer grip te krijgen op je cijfers.
Stel: je omzet stijgt, maar je kosten stijgen nog harder. Dan lijkt je bedrijf op het eerste gezicht te groeien, maar je houdt misschien minder over. Een ratio, zoals je nettowinstmarge, maakt dat zichtbaar.
Ratio's helpen je bijvoorbeeld om te zien:
- Hoeveel winst je overhoudt van je omzet;
- Of je directe kosten niet te hoog worden;
- Hoe afhankelijk je onderneming is van schulden;
- Of je genoeg financiële ruimte hebt voor de korte termijn.
Je hoeft ratio's niet elke dag te berekenen. Ze zijn vooral handig om periodes met elkaar te vergelijken. Bijvoorbeeld dit kwartaal tegenover vorig kwartaal, of dit jaar tegenover vorig jaar.
Veelgebruikte financiële ratio's
Sommige kengetallen, zoals brutomargeBrutomargeWat er van je omzet overblijft nadat de directe kosten zijn betaald, vaak uitgedrukt als percentage van de omzet. Een hogere brutomarge geeft meer ruimte voor vaste kosten en winst.Bekijk begrip en werkkapitaal, zijn eigenlijk bedragen en geen ratio's. Toch worden ze vaak samen met financiële ratio's bekeken.
| Ratio |
Wat laat het zien? |
Eenvoudige berekening |
| Brutomarge |
Hoeveel er overblijft na directe kosten |
Omzet − directe kosten |
| Brutowinstmarge |
Welk percentage van je omzet overblijft na directe kosten |
Brutomarge ÷ omzet × 100% |
| Nettowinstmarge |
Welk percentage van je omzet overblijft als nettoresultaat |
Nettoresultaat ÷ omzet × 100% |
| SolvabiliteitSolvabiliteitHet deel van je totale vermogen dat uit eigen vermogen bestaat (eigen vermogen ÷ totaal vermogen × 100%). Hoe hoger, hoe minder afhankelijk je bedrijf is van geleend geld.Bekijk begrip |
Welk deel van je onderneming is gefinancierd met eigen vermogen |
Eigen vermogen ÷ totaal vermogen × 100% |
| Current ratio |
Of je kortlopende schulden kunt betalen met kortlopende bezittingen |
Vlottende activa ÷ kortlopende schulden |
| Quick ratio |
Of je kortlopende schulden kunt betalen zonder voorraadVoorraadDe goederen die je nog niet hebt verkocht, zoals handelsvoorraad, grondstoffen en onderhanden werk. Aan het einde van het boekjaar zet je de waarde op je balans, tegen de kostprijs of de lagere marktwaarde.Bekijk begrip mee te tellen |
(Vlottende activa − voorraad) ÷ kortlopende schulden |
| Werkkapitaal |
Hoeveel financiële ruimte je hebt voor dagelijkse betalingen |
Vlottende activa − kortlopende schulden |
| Debiteurenomloop |
Hoe snel openstaande klantfacturen worden betaald |
Omzet op rekening ÷ gemiddeld debiteurensaldo |
| Crediteurenomloop |
Hoe snel jij leveranciers gemiddeld betaalt |
Inkopen op rekening ÷ gemiddeld crediteurensaldo |
Let op: ratio's verschillen per branche en onderneming. Gebruik ze daarom vooral om je eigen cijfers door de tijd te volgen. Eén ratio zegt nooit alles.
Brutomarge, nettowinstmarge en solvabiliteit
Niet elke ratio kijkt naar hetzelfde onderdeel van je bedrijf.
De brutomarge en brutowinstmarge gaan over je omzet en directe kosten. Ze laten zien hoeveel er overblijft nadat je de kosten hebt betaald die direct bij je product, dienst of opdracht horen.
De nettowinstmarge gaat een stap verder. Die laat zien welk deel van je omzet overblijft nadat ook je overige zakelijke kosten zijn verwerkt.
Solvabiliteit kijkt juist naar je balansBalansEen overzicht van je bezittingen (activa) tegenover je schulden en eigen vermogen (passiva) op een bepaald moment, meestal het einde van het boekjaar.Bekijk begrip . Deze ratio laat zien welk deel van je onderneming is gefinancierd met eigen vermogen.
Kort gezegd:
- Brutomarge kijkt naar omzet en directe kosten;
- Nettowinstmarge kijkt naar nettoresultaat en omzet;
- Solvabiliteit kijkt naar eigen vermogen en totaal vermogen.
Zo gebruik je elke ratio voor een ander soort inzicht.
Hoe werkt dit in DigiBoox?
In DigiBoox zie je je omzet, kosten, resultaat, bezittingen en schulden overzichtelijk terug in je administratie.
Met je winst- en verliesrekeningWinst- en verliesrekeningEen overzicht van je omzet, kosten en resultaat over een bepaalde periode, ook wel resultatenrekening genoemd. Het laat zien of je winst of verlies hebt gedraaid.Bekijk begrip zie je bijvoorbeeld je omzet, kosten en nettoresultaat. Daarmee kun je marges berekenen, zoals je brutomarge en nettowinstmarge.
Met je balans zie je je bezittingen, schulden en eigen vermogen. Daarmee kun je ratio's berekenen zoals solvabiliteit, current ratio en quick ratio.
Zo hoef je niet te sturen op losse bedragen, maar zie je beter hoe je cijfers met elkaar samenhangen.
Gerelateerde begrippen
Brutomarge ·
Nettoresultaat ·
Solvabiliteit ·
Liquiditeit ·
Winst- en verliesrekening ·
Balans
